Yaşamı kısaltan önemli etkenler
Hareketsizlik;
Gelişmiş ülkelerin Tıp ve Spor Kuruluşları tarafından yapılan birçok deney ve araştırmalarda, birçok hastalıklara, doğrudan veya dolaylı olarak yol açan etkenlerin başında hareketsizliğin geldiği saptanmıştır. Birçok insan hatta hayvan grupları üzerinde yapılan araştırmalarda, hareketli ve spor yapan insanların daha az hastalığa yakalandıkları, daha uzun yaşadıkları, cinsel yaşamlarının daha iyi olduğu gözlenmiştir.
Stres:
Hayat boyunca karşılaşabileceğimiz; yakınlarımızın ve sevdiklerimizin ölümü, evlilik çatışmaları, boşanma, emeklilik, taşınma, kendimizde ve yakınlarımızda oluşan sıkıntı ve hastalıklar gibi birçok olay strese yol açmaktadır. Bu da kişilerin zihinsel ve bedensel sağlıkları üzerinde çok büyük ölçüde olumsuz etkiler yapmaktadır. Ayrıca bu konuda da yapılan araştırmalar ve deneylerde, hareketsizliğin ruhsal dengeyi bozduğu ve stres yaptığı belirlenmiş. Kas tepkilerinin strese ve sinire iyi geldiği saptanmış. Psikosomatik hastalıkların günümüzde çoğalmasının önemli nedenlerinden biri stres.
Stres esnasında çeşitli sistemler vücudu tepkiye ve gerilime karşı korumak için fazla miktarda glikoz ve yağ çıkarıyorlar. Bunlar damar duvarlarına yerleşip damar sertliğine ve ayrıca karaciğerin yorulmasına sebep oluyorlar. Üzüntü, korku, heyecan, endişe, kuşku, ihtiras, kıskançlık, ve heyecanların insanda stres yarattığı ve stresin de bütün psikosomatik hastalıkların nedeni olduğu çeşitli bilimsel araştırmalarla saptanmış bulunmaktadır.
Clinics in Sports Medicine, Athletic Training and Sports Medicine gibi ve daha birçok yabancı kaynaklı spor ve fizyoloji kitapları ve şahsi tecrübelerimizden kaynaklanan araştırmalarımıza göre; sportif egzersizlerin etkin bir antidepresan olduğu saptanmıştır. Her türlü aerobik ve anaerobik egzersizler depresyonu azaltmakta olup, programlı ve uzun süre devam ettirilen çalışmaların ilaçtan daha etken olduğu gözlenmiştir. Gevşeme ve eğlenceli etkinliklere kıyasla, sportif egzersizlerin, depresyonu azaltmada daha etkili olduğu ve psikoterapiye eşit olduğu bilim adamları tarafından ifade edilmektedir. Yapılan bilimsel araştırma ve deneyler; egzersizlerin stresli olayların sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini azalttığını, zihinsel fonksiyonları olumlu etkileyerek, hafızayı ve yaratıcılığı arttırdığı kabul edilmektedir.
En önemlisi “Stresin” seks yaşamı ve cinsel ilişkide çok önemli rolü olduğu, gerek kadında gerekse erkekte sorunlar yarattığı bilinmekte. Ereksiyon sorunu, her iki cinste, cinsel isteksizlik, orgazm olamama gibi birçok olumsuzluklara stres sebep olmaktadır. Ancak stresin sebep ve tedavisine en iyi cevap verebilecek sportif çalışmalar ne yazık ki göz ardı edilmekte, onun yerine ilaçlara başvurulmaktadır.
Bu konuda, çok bilinen fakat stresin seks ilişkileri üzerindeki olumsuz etkisini veciz şekilde anlatan bir fıkraya değinmeden geçemeyeceğim: “Bir yerde, büyük bir villada zengin bir karı koca ile arkalarındaki gecekonduda, küçük işler yaparak kıt kanaat geçinen bir başka karı-koca yaşarlar. Fakir ailenin kadını her sabah “şık şık” bezlerini (o zaman “şık şık bezi” denen ve cinsel ilişkiden sonra cinsel organlar temizlendikten sonra yıkanıp asıldığı bez) bahçedeki tele astıkça, zengin evin kadını, kocasının ayda bir bile zor yapabildiği cinsel ilişkinin azlığının kıskançlığıyla, kocasına her sabah o bezleri gösterip “bak gene şık şık bezleri asıldı” diye ima dolu sözlerle onu yaralar. Bir gün zengin adamın canına tak der ve gizlice gidip, karısıyla her gün ilişkiye giren fakir adamı bulur. Kendisine “zengin olmak isteyip istemediğini ve istiyorsa bir komşu olarak kendisine yardım edebileceğini” söyler. Fakir adam bundan çok mutlu olur ve zengin adam da kendisine aşırı çalışma ve büyük sorumluluklar getiren paralı bir iş temin eder: Fakir adam bol para kazanmaya başladığı için çok mutludur. Ancaaak; bu defa onların da şık şık bezleri önce gün aşırı, sonra haftada bir ve sonra da ayda bir zor asılmaya başlar. Ağır iş yükü, sorumluluk ve stresin cinselliği ne kadar olumsuz etkilediğine dair kıssadan hisse kabilinden basit bir örnek.
Çevre koşulları:
Çevre kirliliği, gürültü, yaşam koşullarının ağırlığı ekolojik dengenin bozulması vs. sebepler sağlığımızı olumsuz yönde etkileyen sebeplerin sadece bir kısmı. Ancak, vücudunu çevre koşullarına uyduran ve çevre koşullarını da kendisine en iyi uydurmayı başaran canlı insandır. Sportif faaliyetler bu uyumu sağlamada yararlı sonuçlar verirken, bir başka açıdan, sigara ve alkol gibi, vücuda zararlı maddelerin girmesine sebep olan alışkanlıkların ortadan kaldırılmasına ve azaltılmasına yardımcı olmaktadır. Sigara, alkol ve zararlı alışkanlıkların, kadın ve erkekte seks hayatını olumsuz yönde etkiledikleri konunun uzmanları tarafından önemle belirtilmektedir.
Şişmanlık (obesty):
Şişmanlığın insan sağlığını ne derece olumsuz etkilediği bilinmektedir. Çeşitli araştırmalar, şişmanlığın insan sağlığını bozarken, seks hayatını da aynı olumsuzluklara sürüklediğini belirtmektedirler. Yapılan araştırmalar özellikle birçok hastalığın ve bilhassa kalp hastalıklarının şişmanlıktan ileri geldiğini göstermektedir.
Beslenme:
Bu da kendi konusu içinde çok geniş kapsamlıdır. Ancak kitabımız açısından değinmekte yarar gördüğüm husus, kötü beslenmenin sağlığa zararları kadar, iyi beslenmenin sağlığa yararlan ve cinsel hayata da olumlu etkisidir. Bu sebeple herkesin beslenmeyle ilgili konuları bilmesi gerektiğini tekrar vurguluyorum.